วันเสาร์, มกราคม 16

2.5 กระบวนการของการรู้สารสนเทศ

กระบวนการของการรู้สารสนเทศ การรู้สารสนเทศ เป็นกระบวนการที่เกี่ยวข้องกับทักษะต่างๆ เช่น ทักษะการอ่าน ทักษะทางปัญญา อันได้แก่ การวิเคราะห์ สังเคราะห์ และการแก้ปัญหา รวมทั้ง ทักษะทางเทคโนโลยี เป็นต้น
กระบวนการเรียนรู้สารสนเทศ จึงเกี่ยวกับความสามารถ 5 ประการดังต่อไปนี้
ทักษะที่ 1 ความสามารถในการตระหนักรู้ ถึงความต้องการสารสนเทศ เป็นทักษะที่ต้องใช้การคิดวิเคราะห์ ในเรื่องความต้องการสารสนเทศ ไม่เพียงแค่รู้ว่าต้องการ
แต่ต้องตระหนักว่าสารสนเทศมีความสำคัญอย่างไร โดยเฉพาะความสำคัญในการเรียนระดับอุดมศึกษา เป็นการพิจารณาวางแผนในการสืบค้น เพื่อแก้ปัญหาตามจุดมุ่งหมายที่กำหนด ซึ่งเป็นวิธีคิดที่ใช้ในแก้ปัญหา ตามกระบวนการของหลักวิทยาศาสตร์ นอกจากจะเกี่ยวกับการศึกษาค้นคว้า เพื่อความรู้ตามหลักสูตรแล้ว ยังอาจเกี่ยวกับการดำเนินชีวิตประจำวันและการทำงาน ที่ต้องใช้เพื่อการตัดสินใจด้วยก็ได้ ทักษะที่ 2 ความสามารถในการค้นหาสารสนเทศ เมื่อตระหนักแล้วว่าต้องการสารสนเทศอะไร ก็เริ่มค้นหาสารสนเทศนั้น
ทั้งนี้จะต้องเข้าใจในความสัมพันธ์ ระหว่างลักษณะสารสนเทศ กับลักษณะการนำไปใช้ประโยชน์ ของแหล่งและทรัพยากรสารสนเทศที่ต้องการ นอกจากนั้นยังต้องรู้จักเครื่องมือที่จะใช้ในการค้นห รวมทั้งกลยุทธ์และเทคนิค เพื่อให้สามารถเข้าถึง สารสนเทศที่ต้องการ ได้ตรงตามวัตถุประสงค์ที่วางไว้ ทักษะที่ 3 ความสามารถในการประเมินสารสนเทศ เมื่อค้นพบสารสนเทศตามที่ต้องการได้แล้ว ก็มีการประเมินเนื้อหา เพื่อให้ได้มาซึ่งสารสนเทศที่น่าเชื่อถือ และเกิดประโยชน์สูงสุด ทักษะที่ 4 ความสามารถในการประมวลสารสนเทศ เมื่อเลือกสารสนเทศแล้ว ก็จำเป็นต้องนำสารสนเทศที่เลือกได้ทั้งหมด มาวิเคราะห์ สังเคราะห์ ประมวลสารสนเทศ โดยจดระเบียนสารสนเทศขึ้นมาใหม่ เพื่อก่อให้เกิดความเข้าใจตามหลักการ และจุดมุ่งหมายที่ต้องการนำเสนอ รวมทั้ง ตอบคำถาม ตามประเด็นปัญหาที่ต้องการ ทักษะนี้จำเป็นต้องใช้วิธีคิดแบบแยกแยะ คือมองเห็นและแสดงความจริง โดยแยกแยะให้ออกให้เห็น
แต่ละด้าน ทำให้เห็นความสัมพันธ์ความสอดคล้อง วิธีที่ช่วยในการวิเคราะห์สารสนเทศ คือการทำบัตรบันทึกตามประเด็นแนวคิด ทักษะที่ 5 ความสามารถในการใช้ และการสื่อสารสารสนเทศอย่างมีประสิทธิภาพ เป็นทักษะในการนำเสนอสารสนเทศ ที่ผ่านการสังเคราะห์มาแล้ว นำมาเผยแพร่เพื่อนำไปประยุกต์ใช้ในการแก้ปัญหา ซึ่งการนำไปใช้นั้นอาจอยู่ในหลากหลายรูปแบบ ขึ้นอยู่กับวัตถุประสงค์หรือจุดมุ่งหมายที่กำหนดไว้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากนำเสนอในลักษณะรายงานการค้นคว้า จริยธรรมในการใช้สารสนเทศเป็นเรื่องสำคัญอย่างยิ่ง เพราะปัญหาในเรื่องลิขสิทธิ์ (Copyright) การขโมยความคิด (Plagiarisms)
ถึงแม้จะมีการเอื้อประโยชน์ในการใช้ที่เป็นธรรม (Fair use)
แต่ก็มีข้อถกเถียงกันอยู่เสมอ จึงจำเป็นต้องสร้างจิตสำนึก ในการมีมารยาททางวิชาการ

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องข้อมูลจำเป็นถูกทำเครื่องหมาย *