วันเสาร์, มกราคม 16

4.1 กลยุทธ์การสืบค้นสารสนเทศ

บทที่ 4 กลยุทธ์และทักษะการสืบค้นสารสนเทศ กลยุทธ์การสืบค้นสารสนเทศ หมายถึง วิธีการต่างๆ ที่ใช้ประกอบในการสร้างประโยคการค้น เพื่อให้ได้รับสารสนเทศที่ตรงกับความต้องการมากที่สุด โดยเฉพาะ การใช้ฐานข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ของต่างประเทศ ผู้ใช้จำเป็นต้องมีกลยุทธ์เทคนิคต่างๆ ใช้ประกอบในการสร้างประโยคการค้น เพื่อให้ได้สารสนเทศ ที่ตรงกับความต้องการมากที่สุด โดยมีขั้นตอน ดังนี้ 1. ระบุปัญหาโจทย์ หัวข้องานวิจัยที่ได้รับการสืบค้น ผู้ใช้ต้องทราบจุดมุ่งหมายของสารสนเทศที่ต้องการ เช่น การระบาดของโรคใบขาวในอ้อยส่งผลต่อผลผลิตอย่างไร วิธีการที่ใช้บำบัดผู้ป่วยที่เจ็บป่วยจากโรคร้าย ระหว่างดนตรีหรือการเต้นรำ วิธีการใดที่ให้ผลในการบำบัดได้ดีกว่า การให้ความรู้ด้านเพศศึกษาแก่เยาวชน 2. วิเคราะห์ปัญหา โดยการตั้งคำถาม ใคร วิธีการอย่างไร เพื่ออะไร 3. คัดแยก Keyword โดย keyword ที่คัดแยกออกมาจากโจทย์ ควรเป็นคำนาม คำคล้ายและคำที่มาจากรากศัพท์เดียวกัน จากกลยุทธ์ดังกล่าวสามารถนำมาใช้ ในการสืบค้นได้หลายรูปแบบ ได้แก่ การสืบค้นแบบง่าย การสืบค้นขั้นสูง และการไล่เรียงรายชื่อสิ่งพิมพ์ ซึ่งมีรายละเอียด ดังนี้ การสืบค้นแบบง่าย (Simple Search) เป็นวิธีการสืบค้นสารสนเทศโดยใช้คำโดด หรือคำผสม เพียง 1 คำ ในการสืบค้นข้อมูล โดยไม่สร้างประโยคคำที่ยุ่งยาก ซับซ้อน กระบวนการสืบค้นสารสนเทศเริ่มต้นจาก ผู้ใช้มีความต้องการเกี่ยวกับเรื่องใดเรื่องหนึ่ง
ดังนั้น ผู้ค้นจะต้องมีข้อมูลส่วนหนึ่ง ที่เกี่ยวข้องกับความต้องการสืบค้น หลักการค้นจะเริ่มต้นจากข้อมูลที่ผู้สืบค้นมีอยู่ ซึ่งทางเลือกการสืบค้นที่สำคัญ และควรรู้จัก มีดังนี้ ชื่อผู้
แต่ง (Author) ได้แก่ ชื่อบุคคล หรือกลุ่มบุคคล หน่วยงาน องค์กร ที่
แต่ง หรือเขียนหนังสือ บทความ หรือทรัพยากรหน่วยงานย่อยนั้นๆ ซึ่งมีหลักการค้น ดังนี้ ผู้
แต่งคนไทย ค้นที่ชื่อบุคคลนั้นๆ หากเป็นบุคคลที่มีบรรดาศักดิ์ หรือฐานันดรศักดิ์นั้นๆ เช่น ศ.นพ. ประเวศ วะสี ค้นที่ ประเวศ วะสี ม.ร.ว ปรีดิยาธร เทวกุล ค้นที่ ปรีดิยาธร เทวกุล ม.ร.ว คุณหญิงกษมา วรวรรณ ณ อยุธยา ค้นที่ กษมา วรวรรณ ณ อยุธยา, คุณหญิง ผู้
แต่งที่เป็นชาวต่างประเทศ ให้ค้นชื่อสกุล เช่น Johnson Marking ค้นที่ Marking, Johnson ผู้
แต่งที่มีหน่วยงานหรือองค์กร ค้นที่ชื่อหน่วยงานนั้น ในกรณีที่การค้นมีทั้งหน่วยงาน
ใหญ่และหน่วยงานย่อย ให้ค้นที่ชื่อหน่วยงานใหญ่ก่อน กรณีเป็นชื่อย่อย ให้ใช้ชื่อเต็ม เช่น คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มช. ค้นที่ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ ชื่อเรื่อง (Title) ได้แก่ ชื่อหนังสือ หรือชื่อบทความ หรือ ชื่อทรัพยากรสารสนเทศนั้น ซึ่งจะต้องรู้ชื่อเรื่องนั้นให้ถูกต้องตรงตามที่ปรากฏ ในทรัพยากรสารสนเทศนั้น ๆ หัวเรื่อง (Subject headings) หมายถึง คำหรือวลีที่กำหนดขึ้น แทนเนื้อหาของ
หนังสือ บทความ หรือทรัพยากรสารสนเทศนั้นๆ โดยปกติคำหรือวลีที่กำหนดเป็นหัวเรื่องนี้ จะนำมาจากคู่มือหัวเรื่อง ที่ใช้กันเป็นมาตรฐานในห้องสมุดต่างๆ ในประเทศไทยและทั่วโลก ซึ่งหลักการค้นหัวเรื่องมีดังนี้ ค้นที่คำหรือวลีที่เป็นชื่อบุคคล ชื่อหรือประเภทของหน่วยงาน สัตว์ พืช สิ่งของ สาขา/เรื่องย่อย ๆ ในสาขาวิชา สถานที่ โรค ฯลฯ คำหรือวลีดังกล่าว อาจมีการแบ่งย่อยลงสู่เรื่องเฉพาะมากขึ้น เช่น แบ่งย่อยตามสถานที่ (ประเทศ, รัฐ, เมือง, ฯลฯ) หรือวิธีการเขียน (เช่น ประวัติ พจนานุกรมรวมเรื่อง ฯลฯ) หรือลำดับเหตุการณ์ (เช่น ยุคสมัย ปี พ.ศ. หรือ ค.ศ) เช่น ประเทศ รํฐ เมือง เช่น ประวัติ พจนานุกรม รวมเรื่อง หรือลำดับเหตุการณ์ เช่น ยุคสมัย พ.ศ. หรือ ค.ศ. โดยคั่นด้วยเครื่องหมาย — (hyphen) หรือ , (comma) เช่น ต้องการค้นเรื่องเกี่ยวกับการปกครองไทยในสมัยสุโขทัย ค้นที่ ไทย — การเมืองการปกครอง — รัตนโกสินทร์ 2. การสืบค้นขั้นสูง (Advanced Search) เป็นการสร้างประโยคคำค้นที่มีความซับซ้อนมากขึ้น
แต่ทำให้เราได้ข้อมูลที่ตรงกับความต้องการมากขึ้น ซึ่งการสืบค้นขั้นสูงนี้ มีหลากหลายเทคนิคได้แก่ การสืบค้นโดยใช้เทคนิคตรรกบูลีน (Boolean Logic) เป็นเทคนิคในการสืบค้น
สำหรับการปรับ
แต่งการสืบค้นข้อมูล ให้ได้ตรงตามความต้องการได้มากที่สุด ตัวเชื่อมเทคนิคนี้มี
หลากหลายชนิด
แต่ที่มีการใช้เป็นพื้นฐานมี 3 ตัว คือ and, or, not ช่วยจำกัดผลการค้นเฉพาะเจาะจง ตรงกับความต้องการมากขึ้น วิธีการค้นหา ในลักษณะการไล่เรียงรายชื่อวารสาร ตามหัวเรื่อง โดยภายใต้ชื่อวารสาร
แต่ละรายการ จะเรียงตามปีที่ ฉบับที่ของวารสาร

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องข้อมูลจำเป็นถูกทำเครื่องหมาย *