วันพุธ, เมษายน 21

4.2 เทคนิคการสืบค้นสารสนเทศ

เทคนิคการสืบค้นสารสนเทศ เทคนิคการสืบค้นสารสนเทศ คือการนำสัญลักษณ์พิเศษหรือคำเชื่อม เข้ามาใช้ร่วมกันในการสืบค้น เพื่อให้ผู้ใช้ได้ผลการสืบค้นที่ตรงตามความต้องการ ซึ่งมีรายละเอียดดังนี้ 1. การเลือกใช้คำ คำสำคัญ หัวเรื่อง ที่ตรงกับเรื่องที่ต้องการ 2. การใช้คำเชื่อมช่วยในการสืบค้นตรรกบูลีน ได้แก่ AND, OR, NOT รวมถึง NEAR, SAME โดย NEAR ใช้เมื่อคำค้นทั้งคู่ อยู่ห่างกันไม่เกินจำนวนคำที่กำหนดไว้ เช่น Information NEAR/3 Technology ส่วน SAME ใช้เมื่อต้องการสร้างเงื่อนไข ให้คำสองคำเชื่อมกัน และคำอยู่ใกล้กันในประโยคเดียวกัน เช่น Optic SAME fibre AND ใช้เชื่อมคำค้นเพื่อจำกัดขอบเขตการค้นให้แคบลง เช่น เศรษฐกิจพอเพียง AND การศึกษา หมายถึง ให้ผลที่ค้นได้มีเรื่องเกี่ยวกับ เศรษฐกิจพอเพียง และการศึกษาอยู่ด้วยกันเท่านั้น OR ใช้เชื่อมคำค้นเพื่อขยายขอบเขตการค้นให้กว้างขึ้น เช่น เศรษฐกิจพอเพียง OR การศึกษา หมายถึง ให้ผลที่ค้นได้ทุกเรื่องเกี่ยวกับ เศรษฐกิจพอเพียง และการศึกษา อย่างใดอย่างหนึ่งหรือทั้งสองเรื่องก็ได้ NOT ใช้เชื่อมคำค้นเพื่อจำกัดขอบเขตการค้นให้แคบลง โดยตัดเรื่องที่ไม่ต้องการออก เช่น เศรษฐกิจพอเพียง NOT หมายถึง ให้ผลที่ค้นได้มีเนื้อหาเกี่ยวกับ เศรษฐกิจพอเพียง
แต่ไม่ต้องการเนื้อหาเกี่ยวกับการศึกษา เปรียบเทียบการใช้ตัวเชื่อม ของเทคนิคตรรกบูลีน ดังนี้ การใช้สัญลักษณ์เพื่อช่วยในการสืบค้น เครื่องหมายอัญประกาศ ใช้ค้นกลุ่มคำให้ตรงตามคำที่พิมพ์ กำหนดคำค้นให้ได้เฉพาะเนื้อหาที่ต้องการให้แคบลง เครื่องหมายวงเล็บ นำมาใช้เพื่อรวบรวมความหมายของคำ ให้อยู่ในกลุ่ม และใช้เพื่อจัดลำดับการสืบค้นก่อนหลัง ให้ค้นคำในวงเล็บก่อน เครื่องหมายปรัศนี ใช้แทนตำแหน่งตัวอักษร เครื่องหมายดอกจัน ใช้เพื่อละตัวอักษร ซึ่งสามารถวางได้ 2 ตำแหน่ง คือ ตรงกลางระหว่างคำ หรือวางไว้ข้างหลังคำ ข้อมูลที่ออกมาจากการสืบค้น จะเป็นเนื้อหาที่เกี่ยวข้องกับรากศัพท์คำนั้นทั้งหมด เครื่องหมายดอลล่าร์ ใช้แทนที่ตัวอักษร 1 ตัวอักษรเท่านั้น ใช้เมื่อคำที่ต้องการสามารถเขียนได้ 2 แบบ เช่น color กับ colour จะเขียนได้ดังนี้ 4. การสร้างรูปแบบและวิธีการในการสืบค้น โดยการกำหนดคำหรือวลีและสร้างเงื่อนไข ในการสืบค้นของคำเหล่านั้นด้วยคำเชื่อม 5. เทคนิคการจำกัดคำค้น (Limit search) เป็นเทคนิคการจำกัดการค้นให้แคบลง โดยกำหนดเขตข้อมูลที่ต้องการสืบค้นร่วมกับคำค้น เช่น การกำหนดให้ระบุปีพิมพ์ของข้อมูลที่ต้องการค้น หรือการกำหนดภาษาของเอกสาร 6. คำพ้องความหมาย (Synonym) เป็นการใช้คำเหมือนที่มีความหมายเดียวกันหรือใกล้เคียงกัน เพื่อช่วยให้ค้นเรื่องได้ครอบคลุมยิ่งขึ้น เช่น Sea Ocean 7. การวิเคราะห์ผลลัพธ์การสืบค้น พิจารณาผลลัพธ์ที่ได้ว่าสอดคล้องกับความต้องการหรือไม่ 8. ผลลัพธ์ตรงความต้องการ และทำการจัดเก็บสารสนเทศนั้น ๆ เพื่อใช้ในการศึกษาต่อไป 9. ผลลัพธ์ไม่ตรงความต้องการ ให้ตรวจสอบความถูกต้องของคำสะกด และตัดคำที่ไม่จำเป็นออกไปหรือเพิ่มความถูกต้องความแม่นยำ ให้กับคำที่ใช้ในการสืบค้น โดยการใช้ Thesaurus หรือทบทวนความเหมาะสม การเลือกฐานข้อมูลที่ใช้ในการสืบค้น 10. รูปแบบการจัดเรียงผลลัพธ์ จัดเรียงรูปแบบผลลัพธ์ให้สอดคล้องกับความต้องการ เช่น จัดเรียงผลลัพธ์ตาม “ความใกล้เคียงมากที่สุด” หรือจัดเรียงตาม “วันที่ผลิต” เป็นต้น
11. เลือกแหล่งข้อมูลที่เหมาะสมกับโจทย์ ควรพิจารณาเลือกใช้ฐานข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ ที่มีลักษณะสารสนเทศ หรือเนื้อหาสอดคล้องกับความต้องการสารสนเทศ โดยพิจารณาจากขอบเขตเนื้อหา และวัตถุประสงค์ของฐานข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์นั้น ๆ

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องข้อมูลจำเป็นถูกทำเครื่องหมาย *