วันพุธ, เมษายน 21
2 8 มาตรฐานการรู้สารสนเทศ
เทคโนโลยีสารสนเทศ

2 8 มาตรฐานการรู้สารสนเทศ

มาตรฐานการรู้สารสนเทศ สมาคมห้องสมุดวิทยาลัยและห้องสมุดวิจัย Association of College & Researach Libraries (2011) ได้กำหนดมาตรฐานการรู้สารสนเทศสำหรับนักศึกษา ประกอบด้วย 5 มาตรฐาน ได้แก่ มาตรฐานที่ 1 : การวางแผน กำหนดลักษณะ และขอบเขตของสารสนเทศ โดยระบุทรัพยากรสารสนเทศที่ต้องการ ระบุแหล่งสารสนเทศ ประมาณการณ์เวลาและค่าใช้จ่าย ในการเข้าถึงสารสนเทศ โดยระบุความต้องการสารสนเทศที่เกี่ยวข้อง กับแนวคิดของเรื่องหรือคำถามการวิจัย ระบุแหล่งสารสนเทศที่มีอยู่อย่างหลากหลาย ได้ตรงกับสารสนเทศที่ต้องการ คำนึงถึงค่าใช้จ่ายและเวลาที่ต้องใช้ เพื่อให้ได้มาซึ่งสารสนเทศ มาตรฐานที่ 2 : การค้นหา การเข้าถึงสารสนเทศที่ต้องการ คือ การเริ่มต้นค้นหาโดยการใช้กลยุทธ์ ในการค้นหาที่มีประสิทธิภาพและประสิทธิผล โดยสร้างและดำเนินการกลยุทธ์ทางการวิจัย การศึกษาค้นคว้า ที่ได้ออกแบบไว้ ได้อย่างมีประสิทธิภาพ สืบค้นสารสนเทศออนไ...
1.11 สื่ออิเล็กทรอนิกส์
เทคโนโลยีสารสนเทศ

1.11 สื่ออิเล็กทรอนิกส์

สื่ออิเล็กทรอนิกส์ เป็นสื่อการเรียนการสอนที่เกิดจากวิวัฒนาการ ของเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารโทรคมนาคม การใช้สื่ออิเล็กทรอนิกส์ในการเรียนการสอนจะเป็นลักษณะของสื่อประสม หรือมัลติมีเดีย (Multimedia) สื่ออิเล็กทรอนิกส์แยกประเภทได้ ดังนี้ 1. บทเรียนคอมพิวเตอร์ช่วยสอน (Computer Assisted Instruction หรือ CAI) เป็นซอฟท์แวร์ทางการศึกษา ช่วยให้ผู้เรียนสามารถเรียนรู้และตอบสนองได้รวดเร็ว ใน แต่ละบทเรียนจะมีภาพกราฟิก ตัวอักษร ภาพนิ่ง ภาพเคลื่อนไหว และเสียงประกอบ 2. สื่อการเรียนการสอนบนเครือข่าย เช่น บทเรียนบนเครือข่าย วีดิทัศน์ตามสั่ง (Video On Demand) 3. e-book หรือหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ คือ หนังสือหรือเอกสารที่ดัดแปลงอยู่ในรูป ที่สามารถแสดงผลโดยเครื่องมืออิเล็กทรอนิกส์ 4. วารสารอิเล็กทรอนิกส์ (Electronic Journals) คือ วารสารที่มีการจัดเก็บ บันทึก และเผยแพร่ในรูปของแฟ้มคอมพิวเตอร์ เข้าถึงได้จากฐานข...
1.8 ประเภทของทรัพยากรสารสนเทศ
เทคโนโลยีสารสนเทศ

1.8 ประเภทของทรัพยากรสารสนเทศ

ประเภทของทรัพยากรสารสนเทศ เนื้อหาบทเรียนนี้เราก็จะทำความรู้จักกับประเภทของ ทรัพยากรสารสนเทศ เพื่อให้ผู้เรียนได้ทราบถึงลักษณะเฉพาะ ของทรัพยากรสารสนเทศ แต่ละประเภท ซึ่งจะช่วยให้ สามารถสืบค้นสารสนเทศที่ต้องการได้อย่างเหมาะสม และมีประสิทธิภาพ ทรัพยากรสารสนเทศ หมายถึงสื่อหรือวัสดุที่ใช้เก็บบันทึกสารสนเทศ แบ่งได้เป็น 3 ประเภท ดังนี้ สื่อตีพิมพ์ (Printed Material) สื่อไม่ตีพิมพ์ (Non-Printed Material) สื่ออิเล็กทรอนิกส์ (Electronics Media) 1. สื่อตีพิมพ์ (Printed Material) หมายถึง วัสดุที่บันทึกข้อมูลและสื่อความหมายในรูปของ ตัวอักษร พิมพ์เป็นลายลักษณ์อักษร ผลิตขึ้น และรวบรวมเป็นเล่ม สามารถรับรู้สารสนเทศชนิดนี้ได้โดยการอ่าน ได้แก่ หนังสือ วารสาร หนังสือพิมพ์ จุลสาร กฤตภาค และสิ่งพิมพ์ลักษณะพิเศษ เช่น เอกสารสิทธิบัตร เอกสารมาตรฐาน แผนภูมิ แผนภาพ แผนที่ 2. สื่อไม่ตีพิมพ์ (Non-Printed Material) ห...
1.6 ลักษณะของสารสนเทศที่ดี
เทคโนโลยีสารสนเทศ

1.6 ลักษณะของสารสนเทศที่ดี

ลักษณะของสารสนเทศที่ดี สารสนเทศที่ดีต้องมีคุณลักษณะที่เหมาะสม กับการนำไปใช้ประโยชน์ในด้านต่าง ๆ ที่ผ่านกระบวนการพิจารณาสารสนเทศอย่างถูกต้อง ตรงตามความต้องการ และทันต่อเหตุการณ์ โดยสารสนเทศที่ดีควรมีลักษณะดังนี้ 1. สารสนเทศต้องมีเนื้อหาถูกต้อง สารสนเทศที่จะนำไปใช้ประโยชน์ต้องมีความถูกต้องแม่นยำ ไม่เกิดข้อผิดพลาด หรือความคลาดเคลื่อน เช่น สารสนเทศที่เกี่ยวกับทฤษฎีแนวคิดของศาสตร์ต่าง ๆ ในการนำสารสนเทศมาใช้อ้างอิง ต้องสามารถตรวจสอบได้ว่า เป็นสารสนเทศที่ผ่านกระบวนการพิจารณาคุณภาพโดย ผู้ทรงคุณวุฒิ และได้ผ่านกระบวนการเผยแพร่ ที่มีเนื้อหาถูกต้องหรือเป็นที่ยอมรับต่อสาธารณะ 2. สารสนเทศต้อตรงตามความต้องการ สารสนเทศที่ดีต้องมีเนื้อหาตรงตามความต้องการของผู้ใช้ และสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้ การจัดเก็บรวบรวมสารสนเทศ จำเป็นต้องพิจารณาขอบเขต ที่เกี่ยวข้องของเนื้อหา ซึ่งตรงตามภารกิจและความต้องการของกลุ่มเป้า...
1.3 กระบวนการจากข้อมูลมาเป็นสารสนเทศ
เทคโนโลยีสารสนเทศ

1.3 กระบวนการจากข้อมูลมาเป็นสารสนเทศ

กระบวนการจากข้อมูลมาเป็นสารสนเทศ มีขั้นตอนดังนี้ การรวบรวม (Capturing) การตรวจสอบ (Verification) การจำแนก (Classification) การจัดเรียงลำดับ (Sorting) การสรุป (Summarizing) การคำนวณ (Calculating) การจัดเก็บ (Storing) การเรียกใช้ (Retriving) การเผยแพร่ (Disseminating) 1. การรวบรวม (Capturing) เป็นการดำเนินการเพื่อรวบรวมและบันทึกข้อมูลให้ อยู่ในรูปแบบใดรูปแบบหนึ่ง เพื่อการประมวลผล เช่น การบันทึกไว้ในแฟ้มเอกสาร หรือด้วย เครื่องคอมพิวเตอร์ การรวบรวมทำได้โดย การสังเกต การสัมพันธ์ การทำแบบสอบถาม การทดสอบและการใช้แบบสำรวจ ข้อมูลที่ได้จะต้องมีคุณลักษณะ สำคัญ 2 ประการ คือ ความตรงตามความต้องการที่กำหนดไว้ และมีความเชื่อถือได้ 2. การตรวจสอบ (Verifying)เป็นขั้นตอนสำคัญในระบบการผลิตสารสนเทศ ทำขึ้นเพื่อให้มั่นใจว่า ข้อมุลได้รับการรวบรวม และบันทึกเอาไว้อย่างถูกต้อง การตรวจสอบ ข้อมูลเป็นการค้นหา รวบ...
1.7 ความหมายของทรัพยากรสารสนเทศ
เทคโนโลยีสารสนเทศ

1.7 ความหมายของทรัพยากรสารสนเทศ

ความหมายของทรัพยากรสารสนเทศ ทรัพยากรสารสนเทศ หมายถึง วัสดุหรือสื่อ ( Media) ที่ใช้ถ่ายทอดสารสนเทศ มีความหมายเช่นเดียวกับคำว่า วัสดุสารสนเทศ (Information Material) และสื่อสารสนเทศ (Information Media) โดยเราสามารถเลือกใช้ทรัพยากรสารสนเทศได้อย่างเหมาะสม และเป็นประโยชน์ โดยมีหลักในการพิจารณาดังนี้ 1. มีความสอดคล้องกับเนื้อหาสารสนเทศที่ต้องการ เช่น ถ้าต้องการสารสนเทศเฉพาะวิชา ควรเลือกใช้ทรัพยากรสารสนเทศประเภทหนังสืออ้างอิง ตำราและวารสารวิชาการ มากกว่าประเภทหนังสือทั่วไปและนิตยสาร หากต้องการสารสนเทศที่แสดงความสัมพันธ์ของเรื่องราวอย่างชัดเจน ควรเลือกใช้ทรัพยากรสารสนเทศที่เป็นภาพเคลื่อนไหว เช่น วีดิทัศน์ วีซีดีหรือ ดีวีดี เป็นต้น หากต้องการฟังการบรรยาย เพลง ดนตรี ควรเลือกใช้ทรัพยากรสารสนเทศที่มีบันทึกเสียง เช่น เทป ซีดี หรือ วีซีดี เป็นต้น 2. การพิจารณาความน่าเชื่อถือในตัวทรัพยากร ผู้เรียนจะ...
2.1 ความหมายของการรู้สารสนเทศ
เทคโนโลยีสารสนเทศ

2.1 ความหมายของการรู้สารสนเทศ

ความหมายของการรู้สารสนเทศ ความหมายของการรู้สารสนเทศ จากความหมายที่ UNESCO ประกาศเมื่อปี ค.ศ. 1950 ว่า การรู้หนังสือ (Literacy) คือ ความสามารถในการใช้สิ่งตีพิมพ์ ได้อย่างมีความเข้าใจ สามารถนำสิ่งที่ได้รับ ไปใช้อย่างเหมาะสม แต่ในปัจจุบันการไม่รู้หนังสือนั้น ไม่ใช่แค่การอ่านไม่ออกเขียนไม่ได้อย่างเดียวเท่านั้น แต่ยังรวมไปถึงการไม่รู้สารสนเทศ และการไม่รู้เทคโนโลยีสารสนเทศเพิ่มเข้ามาด้วย ดังนั้นความสามารถที่จะแสวงหา และพัฒนาความคิดให้มีความหมาย สามารถผสมผสาน และสร้างความเข้าใจสิ่งที่ได้รับจากสื่อต่างๆนั้น จำเป็นต้องอาศัยทักษะหลายประการไม่ว่าจะเป็น ทักษะการอ่าน ทักษะทางด้านคอมพิวเตอร์ ทักษะทางการสื่อสาร และที่สำคัญ คือ ทักษะการเรียนรู้สารสนเทศ การรู้สารสนเทศ เป็นเครื่องมือที่จำเป็น สำหรับการศึกษาทุกระดับ ช่วยให้ผู้เรียนกลายเป็นผู้เรียนด้วยตนเองมากขึ้น การรู้สารสนเทศ จึงหมายถึง ความสามารถที...
1.10 สื่อไม่ตีพิมพ์
เทคโนโลยีสารสนเทศ

1.10 สื่อไม่ตีพิมพ์

สื่อไม่ตีพิมพ์ หมายถึง วัสดุที่ถ่ายทอดสารสนเทศด้วยวิธีหลากหลาย เป็นพิเศษและส่วนใหญ่จำเป็นต้องใช้เครื่องมือหรืออุปกรณ์ เป็นพิเศษเฉพาะวัสดุชนิดนั้นๆ หรือใช้เทคโนโลยี ที่ทันสมัยในการถ่ายทอด ประเภทของสื่อไม่ตีพิมพ์ ได้แก่ โสตวัสดุ (Audio Materials) ทัศนวัสดุ (Visual Materials) และ โสตทัศนวัสดุ (Audio – Visual Materials) โสตวัสดุ (Audio Materials) คือ สื่อประเภทฟัง ได้แก่ วัสดุบันทึกเสียงประเภทต่างๆ เช่น วิทยุ เทปบันทึกเสียง เทปบันทึกเสียงระบบดิจิตอล แผ่นเสียง แผ่นเสียงระบบดิจิตอล แผ่นเอ็มดีหรือมินิดิสก์ ทัศนวัสดุ (Visual Materials) คือ วัสดุที่มองเห็นด้วยตา และอาจใช้อุปกรณ์ช่วยในการนำเสนอ ได้แก่ วัสดุกราฟิก (Graphic Materials) : รูปภาพ แผนที่ แผนภูมิ แผ่นโปร่งใส (transparency) : ใช้บันทึกเรื่องราว ข้อความ ด้วยปากกาเขียนแผ่นโปร่งใส หรือการถ่ายเอกสาร ฟิล์มสตริป (Filmstrip) : แผ่นภาพโปร่งแสงชน...
2.9 การรู้สารสนเทศและการรู้เท่าทันสื่อ
เทคโนโลยีสารสนเทศ

2.9 การรู้สารสนเทศและการรู้เท่าทันสื่อ

การรู้เท่าทันสื่อและสารสนเทศ การรู้เท่าทันสื่อและสารสนเทศ เป็นทักษะที่จำเป็นสำหรับคนในยุคปัจจุบั ซึ่งหากรู้เท่าทันสื่อและสารสนเทศแล้ว จะทำให้เกิดประโยชน์ในกระบวนการสอนและการเรียนรู้ ทำให้ครูได้ขยายความรู้ในการเสริมพลังพลเมืองในอนาคต การรู้เท่าทันสื่อและสารสนเทศ ให้ความรู้สำคัญเกี่ยวกับหน้าที่ของช่องทางสารสนเทศ และสื่อในสังคมประชาธิปไตย ความเข้าใจอย่างมีเหตุผล เกี่ยวกับเงื่อนไขที่จำเป็นในการทำหน้าที่อย่างมีประสิทธิภาพ และทักษะที่จำเป็นขั้นพื้นฐาน ในการประเมินการทำงาน ของผู้ถ่ายทอดสื่อและสารสนเทศ การรู้เท่าทันสื่อ (Media literacy) หมายถึง ความสามารถในการเข้าถึง วิเคราะห์ ประเมินและสร้างสรรค์สื่อในหลากหลายรูปแบ “การรู้เท่าทันสื่อ” ถือว่าเป็นสิ่งสำคัญ ในการให้การศึกษาแก่นักเรียน นักศึกษา ในยุคศตวรรษที่ 21 ที่วัฒนธรรมทางสื่อเฟื่องฟู คำจำกัดความในปัจจุบัน จึงครอบคลุมถึง วิธีการที่มีความสำคัญ และ...
2.6 ทักษะการรู้สารสนเทศ
เทคโนโลยีสารสนเทศ

2.6 ทักษะการรู้สารสนเทศ

ทักษะการรู้สารสนเทศ ความจำเป็นของการมีทักษะการรู้สารสนเทศ เนื่องจากการจัดการศึกษาในปัจจุบัน เน้นการเรียนรู้ด้วยตนเองและการศึกษาตลอดชีวิต ดังนั้น สารสนเทศและแหล่งสารสนเทศ จึงมีความสำคัญต่อผู้เรียนเป็นอย่างมาก สารสนเทศมีความสำคัญและมีผลกระทบต่อผู้เรียน ทั้งปัจจุบันและในอนาคต สำหรับในปัจจุบัน สารสนเทศจะช่วยให้นักศึกษาเรียนรู้ และทำงานประกอบการศึกษาได้ดียิ่งขึ้น โดยนักศึกษาจะได้รับสารสนเทศที่นอกเหนือไปจากตำราเรียน และได้รับสารสนเทศ ที่ตนไม่ได้คาดคิดว่าจะมีจากแหล่งสารสนเทศต่างๆ กล่าวอีกนัยหนึ่ง สารสนเทศช่วยให้นักศึกษากลายเป็นผู้เรียนที่มีความเป็นอิสระ ส่วนผลกระทบในอนาคต ได้แก่ ความอยู่รอดและความสามารถในการแข่งขันของบุคคล ในสังคมยุคใหม่ เนื่องจากสังคมมีการเปลี่ยนแปลงที่รวดเร็ว ซึ่งสังคมในปัจจุบันคือ สารสนเทศ (Information Based Society) และเรียกศตวรรษที่ 21 เป็น ศตวรรษแห่งสารสนเทศ (Informa...